Kinh nghiệm du học Canada từ vị tiến sĩ trẻ tại đại học Victoria

Kinh nghiệm du học Canada từ vị tiến sĩ trẻ Võ Hiếu Dân tại đại học Victoria: Khó khăn tài chính là điều thường gặp với du học sinh, đi dạy là cách học tốt nhất, hệ thống giáo dục chất lượng đỉnh cao của thế giới …

Đặt chân đến Canada cách đây 10 năm, bắt đầu từ học tiếng Anh, qua đại học, rồi thạc sĩ, đến nay làm nghiên cứu sinh tiến sĩ năm cuối và tham gia giảng dạy tại Đại học Victoria, Võ Hiếu Dân có những điều để chia sẻ về kinh nghiệm du học thành công.

 

Kinh nghiệm du học Canada từ vị tiến sĩ trẻ tại đại học Victoria

Kinh nghiệm du học Canada từ vị tiến sĩ trẻ tại đại học Victoria

 

Võ Hiếu Dân kết thúc bài giảng về kinh tế vi mô bằng những diễn đạt sôi nổi, lưu loát và đầy cảm hứng. Hơn một trăm sinh viên lắng nghe anh trong giảng đường Đại học Victoria rõ ràng hài lòng với kiến thức nhận được. Trả lời của họ trong bản đánh giá giáo viên nói lên điều đó.

Năm thứ hai giảng dạy học phần 10 tuần với 3 tiết mỗi tuần như thế này, anh đã tiến bộ rất nhiều. Năm đầu tiên, các góp ý của sinh viên khá nhiều và gay gắt. “Thày cần chú trọng lĩnh vực này hơn…”, “Thày cần cho nhiều ví dụ thực tế về…”. Dân nói với phóng viên VnExpress: “Những ý kiến đó vô cùng hữu ích, khiến mình phải cập nhật. Đi dạy – là cách học tốt nhất”.

Dẫn đến hôm nay là cả một con đường dài. Năm 2001, nguyên học sinh trường phổ thông Lê Quý Đôn TPHCM, Dân được ba mẹ cho sang du học. Anh chọn Đại học Victoria, thuộc tỉnh British Columbia làm nơi khởi đầu học tiếng Anh, và kết cục đã ở lại đó tận bây giờ. Năm đầu chi phí chưa nhiều, nhưng cũng là cố gắng rất lớn của ba mẹ. Trước những khó khăn đang chờ đợi, ba mẹ chỉ biết nói “hãy cố gắng hết sức”.

Là sinh viên năm thứ hai, Dân có công việc trường cho làm thêm – trông coi thư viện. “Tiền công trường trả như cho, 10-11 đô một giờ”, Dân kể lại. Đó thực sự là nguồn thu quan trọng để chia sẻ gánh nặng với ba mẹ. Chính sách chung ở Canada cho sinh viên quốc tế tại các trường cao đẳng và đại học, qua 6 tháng đến một năm học đầu tiên, được phép làm thêm bán thời gian khi đang học hoặc toàn bộ thời gian vào kỳ nghỉ.

 

Kinh nghiệm du học Canada từ vị tiến sĩ trẻ tại đại học Victoria

Võ Hiếu Dân trong quang cảnh trường.

Khó khăn tài chính là điều thường gặp với du học sinh.

Lời khuyên quan trọng mà Dân có thể chia sẻ với các bạn trẻ là: cần biết tìm kiếm cơ hội học bổng. “Học bổng không tự nhiên đến với bạn”. Văn phòng sinh viên quốc tế thường có ở các trường là nơi trợ giúp bạn tìm hiểu các điều kiện học bổng và thực hiện đúng các thủ tục cần thiết. Với cách đó, khi lên học thạc sĩ Dân đã được học bổng từ các trường. Vài tháng trước khi tốt nghiệp đại học, năm 2005, Dân đã được trường báo tin sẽ được nhận chuyển tiếp học thạc sĩ. Đó thực sự là thành công bao mong đợi của Dân và ba mẹ.

 

Cơ cấu dân số Canada cho thấy nguy cơ thiếu hụt đáng kể nhóm ở tuổi lao động trong tương lai gần. Bà Tina Chow, Giám đốc Đảm bảo Chất lượng thuộc Cục Đào tạo người nước ngoài của tỉnh British Columbia cho phóng viên VnExpress biết, riêng giai đoạn 2009-2019, tỉnh này sẽ có thêm khoảng 1,1 triệu việc làm, và theo tính toán, một phần ba số đó sẽ phải cần đến người lao động nhập cư.

Thiên nhiên ở Victoria được nâng niu bảo vệ.

Chiến lược cơ bản của Canada trước tình hình này là thu hút lao động nhập cư có kỹ năng, và cách thu hút tốt nhất là một hệ thống giáo dục chất lượng đỉnh cao của thế giới. Chính sách này, cộng với mức sinh hoạt không đắt đỏ, chất lượng cuộc sống an toàn và thiên nhiên đặc biệt tươi đẹp, đang khiến du học Canada trở thành điểm đến tốt nhất. Giáo sư Aaron Devor, Trưởng khoa Cao học Đại học Victoria, cho biết, 10% số sinh viên hiện nay ở trường này là đến từ nước ngoài, và số đó sẽ tăng tiếp trong năm tới.

 

Ngay ngoài cửa sổ giảng đường là thiên nhiên cây xanh và hoa nở rực rỡ đầu mùa hạ. Dân nói; “Đây là nơi tuyệt đẹp để học tập”. Một năm nữa anh sẽ hoàn thành chương trình học tiến sĩ kinh tế. Kế hoạch tiếp theo của anh là giảng dạy tại Đại học Victoria. “Công việc sung sướng nhất là giảng dạy, bởi vì nó cho mình điều kiện tiếp tục nghiên cứu”, anh chia sẻ.

Sử dụng những nghiên cứu sinh được đào tạo ở nước ngoài : câu trả lời còn bỏ ngỏ

Bộ GD-ĐT đã tổ chức sơ kết 6 năm thực hiện các đề án đào tạo tại nước ngoài. Trong 6 năm qua, Bộ GD-ĐT đã đưa 2.684 nghiên cứu sinh ra nước ngoài đào tạo, trong đó có 871 tiến sĩ, 793 thạc sĩ, 814 cử nhân. Số nghiên cứu sinh phải về nước vì học yếu, học kém, lý do sức khỏe và các lý do khác chỉ chiếm 0,7%.

 

Theo kế hoạch tuyển sinh của Đề án 322, mỗi năm 400 nghiên cứu sinh được đưa ra nước ngoài đào tạo, trong đó đào tạo 200 tiến sĩ; 100 thạc sĩ; 60 người trình độ ĐH; 40 người đi thực tập khoa học. Nguồn tuyển sinh “dồi dào” của Đề án 322 bao gồm 18 hội đồng các đại học quốc gia, đại học khu vực, một số trường ĐH tiêu biểu cho các nhóm ngành.

Theo kết quả tuyển sinh sau ĐH tại 18 hội đồng thì năm 2000 mới chỉ đào tạo được 23 tiến sĩ, năm 2001, con số này tăng vọt: 305 tiến sĩ, năm 2002 chỉ còn 166 và tiếp tục giảm trong những năm kế tiếp. Năm 2006, số tiến sĩ được đào tạo chỉ có 121. Điều đáng nói ở đây là những con số này lại có chiều hướng tỷ lệ nghịch với nhu cầu đào tạo tiến sĩ ngày càng tăng của Bộ GD-ĐT. Số thạc sĩ tại 18 hội đồng cũng biến động không kém. Năm 2000: con số được đào tạo là 73 thạc sĩ; năm 2002 tăng lên 209, đến năm 2006 chỉ còn 80 thạc sĩ.

Trong 6 năm qua, Đề án 322 đã xét chọn được 24 sinh viên đạt giải nhất nghiên cứu khoa học để cấp học bổng đi học tiếp ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước. Trong các năm 2003-2005, Đề án cũng xét tuyển được 127 học sinh đạt điểm cao trong các kỳ thi đại học và đạt giải Olympic quốc tế, riêng năm 2006 có 50 chỉ tiêu… Ngoài ra, có một số lượng không nhỏ sinh viên được đào tạo theo đề án “xử lý nợ” giữa Ngân hàng Kinh tế đối ngoại Liên Xô và Việt Nam. Như vậy, số nghiên cứu sinh là giáo viên các trường đại học được đưa ra nước ngoài đào tạo hằng năm chiếm khoảng 57,26%, số cán bộ các viện nghiên cứu chiếm 20,17%, còn lại là các đối tượng học sinh, sinh viên. Trong đó, số tiến sĩ được đào tạo của các trường ĐH là 132; các viện nghiên cứu: 22; các bộ, ngành cơ quan khác: 19.

 

Nhìn vào bảng phân bổ các ngành nghề đào tạo SĐH của Đề án 322 cũng có nhiều vấn đề phải bàn. Các lĩnh vực đào tạo quan trọng, hoặc được coi là “hot” khi Việt Nam gia nhập WTO lại có chiều hướng giảm trong năm 2006. Ví dụ, lĩnh vực Kinh tế-Quản lý đứng thứ 2 về số lượng đào tạo với tỷ lệ 21,09%, năm 2006 chỉ còn 4,35%; Năm 2000: Khoa học tự nhiên chiếm 14,84%, năm 2006 chỉ còn 2,17%. Khoa học y-dược chiếm tỷ lệ 3,13% năm 2000, chỉ còn 2,17% năm 2006. Các lĩnh vực Khoa học kỹ thuật, Khoa học nông lâm ngư lại có chiều hướng tăng.

Theo báo cáo của các đề án đào tạo nghiên cứu sinh ở nước ngoài, số nghiên cứu sinh của các trường, các viện nghiên cứu, các bộ, ngành, sau khi tốt nghiệp đều trở lại công tác tại cơ quan cũ. Bài toán đặt ra cho Bộ GD-ĐT hiện nay là số học sinh, sinh viên sau khi được đào tạo về nước phải tự tìm công việc. Tại buổi sơ kết, một số ý kiến cho rằng, Bộ GD-ĐT đã làm kỹ khâu tuyển chọn những giáo viên, học sinh, sinh viên xuất sắc đưa ra nước ngoài đào tạo, nhưng sau khi tốt nghiệp một số lượng không nhỏ nguồn nhân lực trình độ cao lại bị “bỏ rơi” một  cách hết sức lãng phí. Và chính việc sử dụng không hiệu quả đã và đang gây ra sự lãng phí rất lớn cho ngân sách đào tạo của Nhà nước.

Thực tế cho thấy, có những sinh viên sau khi về nước đã xin vào làm tại các trường ĐH hoặc các cơ quan nhà nước nhưng đã không nhận được sự giúp đỡ vì Bộ không có “chủ trương” ! Phần lớn số học sinh, sinh viên này đều tìm đến các cơ hội từ các tổ chức, tập đoàn nước ngoài luôn sẵn sàng dang tay ra đón họ với mức lương hậu hĩnh. Đáng tiếc, trong phần kết luận buổi sơ kết, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân chưa dành nhiều sự quan tâm của ông đến vấn đề này.

Trong báo cáo của Bộ GD-ĐT trình Thủ tướng Chính phủ tới đây, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị các đề án đào tạo nước ngoài nên tạo điều kiện cho các giáo viên các trường ngoài công lập được ra nước ngoài đào tạo, để tiến tới không có sự phân biệt giữa trường công và trường tư. Ngân sách nhà nước chỉ ưu tiên cho những đối tượng giáo viên các trường ĐH, các cơ quan quản lý nhà nước, UBND các cấp, học sinh giỏi Olympic quốc tế… Đối tượng thuộc các doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải bỏ tiền hỗ trợ người học. Mục tiêu của Bộ GD-ĐT là đến năm 2015 phải đào tạo được 2 vạn tiến sĩ.

Sưu tầm

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: